Trong ngành điện lạnh, máy móc không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn là tài sản quyết định chất lượng dịch vụ và năng suất làm việc. Đối với thợ độc lập, bộ đồ nghề chuyên nghiệp giúp làm việc nhanh, chính xác. Đối với doanh nghiệp, đây là cách tối ưu hiệu suất đội ngũ và khẳng định uy tín thương hiệu.
Tầm quan trọng của dụng cụ chuyên dụng trong kỹ thuật điện lạnh
Việc đầu tư vào trang thiết bị hiện đại mang lại 4 lợi ích sống còn:
- Tăng hiệu suất làm việc: Rút ngắn thời gian lắp đặt, bảo trì (ví dụ: máy hút chân không sạch ẩm giúp máy bền hơn).
- Đảm bảo chất lượng công việc: Chẩn đoán đúng bệnh bằng đồng hồ gas điện tử hoặc kìm đo dòng rò.
- Nâng cao hình ảnh chuyên nghiệp: Tạo sự tin tưởng tuyệt đối từ khách hàng.
- Đảm bảo an toàn lao động: Bảo vệ thợ trước các nguy cơ về điện, gas và độ cao.
Các loại máy, thiết bị và dùng cụ cho THỢ ĐIỆN LẠNH cần có
Máy móc, thiết bị dụng cụ sửa chữa bảo trì hệ thống điện lạnh
a. Máy hút chân không
Máy hút chân không rất cần thiết cho việc lắp mới, bảo trì, kiểm tra, nạp gas…máy lạnh giúp loại bỏ không khí và hơi ẩm còn sót lại trong đường ống, đảm bảo máy lạnh hoạt động hiệu quả và bền bỉ. Vậy máy hút chân không có mấy loại nên chọn loại nào? Máy hút chân không có rất nhiều loại trên thị trường hiện nay để đưa ra lựa chọn phù hợp cần tìm hiểu các thông tin như sau:
- Máy hút chân không dùng điện:
- Máy 1 cấp: Loại này công suất hút yếu thường dùng cho các dòng máy lạnh cũ, hoặc công suất nhỏ từ 2hp trở xuống ( Vì thường có thời gian hút lâu nếu dùng hút cho các máy lạnh công suất lớn thì không đảm bảo tiến độ công việc).
- Máy 2 cấp: Loại này có công suất hút mạnh hơn, thời gian hút nhanh hơn, cho độ chân không sâu hơn, phù hợp với các dòng máy lạnh inverter đời mới dùng gas R32, R410a, có công suất lớn.
- Máy vòng dầu: Dùng dầu để bôi trơn và làm mát, thường êm ái hơn và ít gây tiếng ồn, phù hợp với nhiều môi trường làm việc.
- Máy vòng nước: Thường dùng cho các hệ thống lạnh công nghiệp lớn.
- Máy hút chân không dùng Pin: Có 1 cấp và 2 cấp, thường được dùng cho các nơi không tiện vấn đề sử dụng nguồn điện ở các không gian ngoài trời trên cao anh em nên chọn loại này ( Lưu ý: Thời gian sử dụng phụ thuộc vào dung lượng pin)
- Lưu ý về thông số kỹ thuật của máy:
- CFM (Cubic Feet per Minute) là thông số thể hiện lưu lượng không khí của máy hút trong 1 phút thường chọn (2-3 CFM) phù hợp cho các hệ thống nhỏ, (8-10 CFM) cho các hệ thống lớn.
- Độ chân không tối đa (Ultimate Vacuum) áp suất áp lực giới hạn: Được đo bằng micron (μm) hoặc Pascal (Pa), cho biết mức áp suất thấp nhất mà máy có thể đạt được. Độ chân không càng nhỏ thì khả năng loại bỏ hơi ẩm càng tốt.
- Công suất được tính theo W hoặc HP: 1/4 HP (tương đương 186.4W):Thường dùng cho các dòng máy lạnh nhỏ, công suất dưới 12.000 BTU (khoảng 1.5 ngựa).1/3 HP:Phù hợp với máy lạnh có công suất từ 12.000 BTU đến 18.000 BTU.1/2 HP: Dùng cho các loại máy lạnh công suất lớn, từ 18.000 BTU trở lên. 3/4 HP và 1 HP: Thường dùng cho máy lạnh công nghiệp, máy lạnh âm trần, tủ đứng, hoặc các hệ thống lạnh lớn.
- Cổng kết nối ( Đầu nối): Nên lựa chọn máy có các đầu nối thông dụng phù hợp với mục đích sử dụng ( 5/6”, 3/8”, 1/4”, 5/16”…)
- Các thương hiệu của máy hút chân không điện lạnh dùng điện và dùng pin chất lượng hiện nay: Value, Tasco… Dùng pin ( Makita, Milwaukee…)

b. Đồng hồ nạp gas + Dây + Van & cổng kết nối
- Đồng hồ đo áp suất: Phân loại có 2 loại cơ và điện tử, 2 kiểu đồng hồ đơn và đôi.
- Đồng hồ cơ: Hiển thị kim, các thông số hiển thị sẵn trên mặt đồng hồ, độ chính xác không cao bằng đồng hồ điện tử, có độ bền cao, không cần pin, giá thành rẻ hơn đồng hồ điện tử.( Lưu ý chọn dãi đo áp suất cao để đo được đa dạng các laoij máy lạnh khác nhau)
- Kiểu đồng hồ đơn: Có 1 mặt hiển thị thường dùng cho anh em thợ làm dịch vụ máy lạnh gia đình. Đo nạp gas sẽ không nhanh bằng đồng hồ đôi. tiện dụng nhỏ gọn dễ mang theo.( Tránh dùng loại đồng hồ này để nạp gas cho hệ thống lạnh trung tâm vì độ chính xác không cao, không nhanh, và an toàn)
- Kiểu đồng hồ đôi: Có 2 mặt hiện thị (mặt đọc giá trị áp thấp màu xanh, mặt đọc giá trị áp cao màu đỏ). Thường dùng cho anh em thợ kỹ thuật thi công bảo trì hệ thống máy lạnh có công suất lớn (ưu điểm kiểm tra được bên thấp áp và cao áp nhanh chóng áp dụng đánh giá loại trừ trường hợp xì ga bên nào cho nhanh hơn)
- Đồ hồ điện tử: Hiển thị số trên màn hình led, có nhiều chức năng đọc giá trị nhanh, có ghi nhờ giá trị đo.
- Dây Nạp gas + van & cổng kết nối:
- Về dây nạp gas: Lưu ý chọn dây nạp gas phù hợp với từng loại gas (như R22, R410A, R32),
- Van nạp gas: Chuyên dùng để khóa và điều tiết hướng gas có sẵn trên đồng hồ. Nên trang bị kèm van chống bỏng bảo vệ an toàn khi làm việc.
- Cổng kết nối: Kiểm tra và chọn cổng kết nối phù hợp với loại máy lạnh. Lưu ý cổng kết nối tại thị trường đông Nam á thường là cổng 1/4 inch (6.35mm). đối với máy lạnh nội địa thị trường Nhật chọn cổng 5/16 inch (7.94mm).

- Bộ dao cắt + dụng cụ loe ( lã) nong ống đồng, gọt bavia: Bộ này bao gồm bộ loe ống đồng, dao cắt ống đồng và dao nạo ba via. Để chọn loại phù hợp, chúng ta nên cân nhắc các yêu tố như nhu cầu công việc ( Làm công trình lớn hay nhỏ lẻ), độ chính xác và thời gian cần nhanh không, và cân đối mức tài chính khi đầu tư. Để rõ hơn chúng ta đi vào chi tiết phân loại để dễ chọn lựa như sau:
- Dao cắt ống đồng điện lạnh: Có 2 loại dùng cơ và dùng máy.
- Loại dao cắt ống đồng dùng cơ: Ưu điểm: Loại này đa dạng có nhiều trên thị trường dễ tìm giá thành rẻ phù hợp làm công việc tần xuất trung bình, nhỏ gọn tiện dụng không phụ thuộc pin hay nguồn điện. Nhược điểm làm nhiều mỏi tay ( Lưu ý nhu cầu kích thước ống cần cắt chọn loại phù hợp).
- Dao cắt ống đồng điện lạnh: Có 2 loại dùng cơ và dùng máy.

-
-
- Dao cắt ống đồng dùng máy: Ưu điểm: Thể hiện độ chuyên nghiệp, đáp ứng cho các công việc có tần xuất cao, đỡ mõi tay hơn loại dùng cơ. Nhược điểm: Gía thành cao, phụ thuộc vào pin và nguồn điện, kích thước to hơn loại cơ.
- Dao gọt cắt mép bavia cho ống đồng máy lạnh: Có rất nhiều loại trên thị trường hiện nay được chia ra 2 loại chính như sau:
- Dao cắt gọt mép cả trong và ngoài loại này thường dùng kết hợp với các loại máy khoan pin – điện có vòng tua thấp hoặc điều tốc được. tiện dụng khi mang theo kết hợp với máy khoan.
-

-
-
- Dao cắt gọt bavia ống loại đơn dùng trong hoặc ngoài loại này thường dùng tay ưu điểm dễ dùng.
-

- Dụng cụ loe ( lã) ống: Thường có 2 loại đó là loại dùng bằng cơ hoặc có kèm thủy lực và loại dùng bằng máy.
-
- Bộ lã leo ống đồng cơ thủy lực dùng tay: Nếu dùng loại thuần cơ thì chi phí đầu tư thấp, phụ kiện đa dạng, tiện dụng không đáp ứng được với các ống dày lớn và làm tân suất cao nhiều. Phù hợp với làm các công trình dân dụng với các kích thước và độ dày ống nhỏ, mỏng ( Làm nhiều và ống có kích thước lớn và dày nên chọn loại thủy lực). Lưu ý: khi chọn xem kích thước đầu loe phù hợp với nhu cầu công việc. Với loại thủy lực thì sẽ hổ trợ lực nhiều hơn loại cơ, dùng loại này có thể đáp ứng được các công việc có tân xuất cao, kích thước và độ dày ống lớn nên chọn.

-
- Máy loe lã ống đồng loại tự động và loại kết hợp với máy bắn vít hoặc khoan có điều tốc: Loại máy tự động có tốc độ làm nhanh hơn, độ chính xác cao, đỡ mỏi tay có thể làm nhiều và liên tục tiết kiệm sức phù hợp cho những công trình lớn làm tần suất nhiều. Nhược giá thành cao, cần lưu ý chọn máy và nguồn điện hoặc pin phù hợp với công việc.( Lưu ý: khi chọn xem kích thước đầu loe phù hợp với nhu cầu công việc). Loại kết hợp bộ đầu loe và máy khoan hoặc siết vít dùng pin lưu ý có điều tốc.

Máy móc, thiết bị dụng cụ hỗ trợ THỢ ĐIỆN LẠNH khác
Máy thiết bị hổ trợ: Có rất nhiều loại máy hổ trợ việc kiểm tra, tháo lắp sử dụng để hổ trợ trong công việc lắp đặt, sửa chữa bảo điện lạnh như sau:
- Máy dò kim loại dò đường ống âm tường: Hổ trợ việc kiểm tra để khoan đục khi lắp mới hoặc sửa chữa, tránh làm hư hỏng động chạm đến hệ thống dây điện ống nước âm tường.

- Máy khoan – đục – siết vít: Lư ý nên chọn 2 loại máy khoan: 1/ khoan đục dùng điện hoặc pin loại này làm các công việc nặng đục khoét tháo dỡ mặt bằng trong quá trì thi công lắp đặt. 2/ Máy khoan búa 3 chức năng dùng pin công suất lớn từ có lực 100-165Nm động cơ không chổi than, cần có chức năng chống lật cổ tay ( Anti-kickback) an toàn hơn cho công việc dùng để khoan rút lõi thường dùng cho những khu vựt làm việc trên cao không tiện kết nối nguồn điện. 3/ Máy siết Vít Chuyên dùng tháo lắp ốc vít nhanh với đầu gắn lục giác gắn nhanh, nên chọn loại có lực siết mạnh motor không chổi than dùng bền. ( Lưu ý cần chọn hàng chính hãng có độ bên và chất lượng pin đảm bảo tốt hoạt động không bị gián đoạn)

- Máy mài cắt: Hổ trợ các công việc cho lắp đặt như cắt sắt gia cố khung treo giàn nóng…Có thể chọn loại dùng điện hay pin tùy vào yếu tố công việc. Nếu làm ngoài trời nơi không thê kết nối nguồn điện dễ dàng thì bắt buộc phải dùng pin cho an toàn.

- Thiết bị đo kiểm: Ampe kiềm đo dòng điện, Đồng hồ vạn năng, bút thử điện, máy đo nhiệt độ hồng ngoại, máy kiểm tra dò rò rỉ gas, thiết bị đo kiểm áp suất chân không, cân kiểm tra nạp gas.

Dụng cụ hỗ trợ:
- Kềm răng, kềm mỏ nhọn, kềm cắt, kềm mỏ quạ, kềm bấm, kềm tháo phe, kềm tuốc dây, kềm bấm cos.
- Bộ cờ lê vòng miệng 6-32, cần siết lực ( Cờ lê lực dùng để siết những vị trí ốc cần lực chuẩn xác), mỏ lết lớn nhỏ, mỏ lết răng.
- Bộ lục giác ( Bông, Bi), bộ tua vít, bộ vít đóng
- Búa tạ nhỏ, búa nhỏ, búa nhổ đinh, búa đầu nhựa cao su
- Thước kéo, thước thủy, thước ke góc
- Dao rọc, kéo cắt ống, cưa tay nhỏ
- Túi, thùng, giỏ đựng đồ nghề.
- Cuộn dây điện kéo dài kiểu rulo chống xoắn
Máy móc và thiết bị dụng cụ vệ sinh điện lạnh
- Máy xịt rửa vệ sinh: Có 2 loại dùng pin và điện. Nên chọn loại nhỏ gọn mang theo, máy xịt có công suất 30-150 Bar, phải điều chỉnh được áp lực to nhỏ ( Điều này rất quan trọng vì tính chất chuyên dùng nếu xịt rửa vào các lá tản nhiệt nhôm trên dàn lạnh hoặc nóng buộc phải dùng áp nhỏ tránh làm cong vênh các lá tản nhiệt), đầu xịt có góc xoay linh hoạt, có chức năng chống giật đảm bảo an toàn.
- Máy xịt rửa chuyên dùng cho máy lạnh dùng điện: Loại này thường được sử dụng nhiều, vì áp lực cao đáp ứng cho mọi công việc trong nghành, sử dụng được lâu không phụ thuộc vào nguồn điện. Bất tiện nếu dùng ở những vị trí quá cao phải kéo dây nước khó.
- Máy xịt rửa máy lạnh dùng pin: Loại này ít được dùng nhiều, vì áp lực nhỏ, thời gian dùng phụ thuộc vào dung lương pin. Nhưng rất hữu dụng khi dùng ở những nơi trên cao hoặc vị trí không thể kéo dây nước tới

-
- Dụng cụ vệ sinh: Bàn chải, cọ, xô đựng nước gấp gọn, bạt trùm hứng nước xịt rửa loại treo tường và âm trần
Trang bị bảo hộ lao động cho THỢ ĐIỆN LẠNH
Khi làm việc sức khỏe tính mạng con người là quan trọng nhất nên những cái cần thiết trang bị bắt buộc người lao động phải tuân thủ để đảm bảo an toàn cho bản thân.
- Thang: Xem xét địa hình và tính chất công việc để lựa chọn kiểu thang, chiều cao phù hợp, lựa chọn ưu tiên loại gọn nhẹ dễ mang vác. Lưu ý chất lượng thang phải chọn loại chính hãng có chất lượng và độ an toàn cao.
- Đồ bảo hộ lao động: Trang bị giày bảo hộ, nón bảo hộ, găng tay, bịt tai, kính bảo hộ, quần áo nếu cần thiết ( Nếu leo trèo trên cao để làm việc nên có dây đai an toàn loại toàn thân hoặc bán thân)
Trong thời kỳ phát triển về công nghệ nhanh chóng rất nhiều thiết bị dụng cụ hổ trợ cho anh em kỹ thuật điện lạnh nói riêng lĩnh vựt kỹ thuật lắp đặt, bảo trì sửa chữa nói chung. Hiện nay các hãng sản xuất sẽ và đang phát triển thêm nhiều sản phẩm mới có tính ứng dụng cao cho công việc thực tế, đảm bảo hiệu quả cao và an toàn vì thế bài viết trên mang tính chất tham khảo nếu có thiếu sót rất mong quý độc giả cùng cộng đồng anh em kỹ thuật góp ý để Hitami chia sẽ thêm. Chân thành cảm ơn!
